Tag Archives: Ewijkse plaat

Plantenwerkgroep: excursie Ewijkse plaat 14-07-2018

Vandaag brengen wij een bezoek aan de Ewijkse Plaat in de uiterwaarden van de Waal ten westen van Nijmegen.

Anderhalf eeuw geleden was de Plaat van Ewijk een eiland midden in de rivier de Waal. In de loop der jaren kwam de hoofdstroom van de rivier aan de noordkant van het eiland te liggen en groeide de waterstroom aan de zuidkant langzaam dicht tot een strang.

Bij hoog water bracht en brengt de Waal nog steeds grote hoeveelheden kalkrijk zand op de Plaat. Hier vormde zich hoge zandruggen, waardoor er geen water meer in het erachter gelegen gebied kon komen. In het kader van natuurontwikkeling heeft men 2 nevengeulen gegraven om het gebied natter te houden. Bij overstromingen blijft leem liggen en water staan, waardoor er nu een grote verscheidenheid aan planten groeit.

Het gebied wordt beheerd door natuurorganisatie Ark Natuurontwikkeling. Deze houdt zich bezig met diverse natuurontwikkelingen waarbij men samenwerkt met instanties als Staatsbosbeheer e.a. De organisatie heeft een erg leuke website www.ark.eu . De hierin genoemde dwaalfilms zijn de moeite van het bekijken waard. (www.dwaalfilm.eu ) De films laten je langs de Waal, Maas en meerdere Hollandse wateren wandelen vanuit je luie stoel.

Voor het bekijken van de planten zal men toch op pad moeten en dat mogen we vandaag doen onder begeleiding van Twan Teunissen van Ark Natuurontwikkeling. Twan kent dit gebied als zijn broekzak.

Het gebied is overigens vrij toegankelijk en men kan er naar hartenlust struinen, ook buiten de paden.

Na koffie met gebak in Beuningen rijden we over de dijk, met rechts een prachtig gebied dat geel ziet van de Zwarte Mosterd en met waterpartijen vol bloeiende Watergentiaan, naar de Tacitusbrug.

Na de auto in de schaduw te hebben geparkeerd lopen we de dijk af richting de nevengeul. Aan de drooggevallen oever groeit o.a. Bruin cypergras, een zeldzame plant, die hier echter massaal aanwezig is, samen met Klein vlooienkruid, Slijkgroen, Naaldwaterbies, Liggende ganzerik en een zeldzame exoot de Gele maskerbloem.

Richting de rivier vinden we, naast allerlei riviersoorten, Heksenmelk, Oostenrijkse Kers, Druifkruid en de bijzondere steppesoort: Zandweegbree.

Zandweegbree, foto: Gonny Sleurink

Zandweegbree, foto: Gonny Sleurink

Deze komt hier in grote hoeveelheden voor. Ik kan me voorstellen dat hij zich hier echt thuis voelt op deze prachtige, brede zandstranden, evenals de Pijpbloem, welke hier 20 jaar geleden al stond en nu op steeds meer plekken opduikt.

Strekken we onze ledematen, dan zien we Vederesdoorn, Okkernoot en een Walnotenboom.

Vederesdoorn, foto: Heleen Strikkers

Twan laat ons prachtig Groot warkruid in bloei zien. Onder de loep zijn de kleine bloemen ware kunstwerkjes. We lopen richting de oever van de nevengeul door een levensgroot boeket vol paarse Kattenstaart, wit/geel van de Kamille en donkergeel van de wederik.

Ook aan deze oever veel Bruin Cypergras en het zeer zeldzame Schijngenadekruid (Lindernia) wow!

Schijngenadekruid, foto: Heleen Strikkers

Twan moet helaas afscheid nemen, want Max de hond is nu aan de beurt. Twan wijst ons nog de plekken waar Bilzekruid en Rivierkruiskruid te vinden zijn. Deze laatste is wel een bekende van ons, want bij Kampen komt deze soort veel voor.

We lunchen op het strandje onder de wilgen met een mooi uitzicht over de druk bevaren Waal. De naast ons groeiende Dauwbraam maakt lange uitlopers over het strand alsof ze water uit de rivier wil halen.

Na onze boterhammen, die altijd veel beter smaken in de buitenlucht, lopen we weer de zandrug op, Hier is geen echt pad, maar Niels weet; “Waar een wil is, is een weg(getje)”.

Hier staat o.a. Zeepkruid, waar men vroeger de was mee schoon kreeg. En het

Zeepkruid, foto: Gonny Sleurink

zou een effectief middel zijn tegen huidziekten. Het rivierduin staat vol Kruisdistel (grijsblauw) en Boerenwormkruid (hardgeel) en Bitterkruid. Weer een prachtige kleurencombinatie.

Een koele plek aan de Waal

Rond 15.00 uur zoeken we een koele plek op onder een groepje bomen op het strand. Niet alleen door hun schaduw, maar ook door verdamping via de bladeren, waarvoor warmte uit de omgeving wordt onttrokken, hebben de bomen een behoorlijk koelvermogen, waar we nu dankbaar gebruik van maken, want het is erg warm vandaag.

Gonny en Heleen blijven genieten van de luwte onder de bomen en de rest kuiert na enige tijd verder in de hitte.

We vinden ’n amarant, doch welke? “Grootste breedte boven het midden”, dat determineren is werkelijk een goede oefening in begrijpend lezen.  Het is een Nerfamarant.

We komen de nachtschadesoort Solanum carolinense tegen, welke maar op enkele plekken in Nederland groeit. Ik hoop dat deze het volhoudt, want hij ziet er, behalve stekelig, ook erg dorstig uit. Het vinden van bijzondere planten kan hier trouwens erg frustrerend zijn.

Hoera, bijzondere plant! Waarop vervolgens de rivier er weer een berg zand overheen gooit en weg plant.

Nog een Nachtschade, nu één met groene bessen: Glansbesnachtschade. Vroeger dacht men dat de plant nachtmerries verdreef. Over het gebruik kan ik niets vinden. Onder je kussen leggen of er thee van maken??

We struinen door de uiterwaarden en komen in een deel van een nevengeul, welke door de aanhoudende droogte van deze zomer helemaal is drooggevallen. We lopen over de gebarsten bodem tussen de Zwanenbloemen en het Watertorkruid, welke met de wortels ver boven de grond staat. Bizar mooi mangrovebos.

De wandeling is heel afwisselend met zandstrand, droge zandruggen, groepjes bomen en vennetjes met Zwanenbloemen en in een greppeltje de Greppelrus (die weet zijn plaats) en Rijstgras, wat voor ons een hele leuke vondst is, evenals een duidelijk door een bever omver geknaagd boomstammetje.

We volgen een Klompenpad met aardig wat exemplaren zeldzame Peperkers. Dan loopt het pad in de voor ons verkeerde richting. Maar waar een wil is, is een weg. Dapper begeven we ons in een rimboe van okselhoge Brandnetels, Guldenroede en vervolgens Kruisdistels, heel veel Kruisdistels. Je benen worden lek geprikt en de zon schijnt onbarmhartig. Wat een kruistocht.

Wel heel veel kruisdistels!

Later lopen we door een jungle van Reuzenbalsemien, deze hoort als exoot voor sommigen hier niet thuis, maar is allervriendelijkst. Aangenamer dan die stekelige Kruisdistels.

Dan komt de Tacitusbrug weer duidelijk in zicht. Er is een einde gekomen aan een struintocht door een verrassend mooi gebied. We hebben 199 soorten planten gezien en vinden nummer 200 op de parkeerplaats.

Klappers waren vandaag toch wel de Zandweegbree, Schijngenadekruid (Lindernia) Bruin cypergras, de nachtschadesoort Solanum carolinense (met opvallende stekels) en Rijstgras (waarvan de bladen sterk aan rietgras doen denken maar zeer ruw aanvoelen)

Met dank aan Twan Teunissen, die ons veel leuke soorten heeft laten zien, die we anders gemist hadden.

 

Tekst: Ellen van Knippenberg

Foto’s: Gonny Sleurink en Heleen Strikkers

Klik op de foto’s om deze te vergroten.

Beklierde duizendknoop, foto: Gonny Sleurink

Blauwe waterereprijs, foto: Gonny Sleurink

Boerenwormkruid, foto: Gonny Sleurink

Bruin cypergras, foto: Gonny Sleurink

Citroenvlinder, foto: Gonny Sleurink

Slijkgroen,
foto: Heleen Strikkers

Esdoorn ganzevoet
foto Heleen Strikkers

Pijpbloem
foto: Heleen Strikkers

Okkernoot,
foto: Heleen Strikkers

Doornappel,
foto: Heleen Strikkers

 

 

Plantenwerkgroep: Excursieprogramma 2018

Scherenwelle – zondagochtend 22 april 2018

Vanochtend bezoeken we een van de mooiste gebieden van de gemeente Kampen, Scherenwelle.

Deze bijzondere uiterwaard langs de IJssel is de enige waar de wilde kievitsbloem te vinden is. De derde week van april is voor deze bijzonderheid het hoogtepunt van de bloeitijd. De plant komt er gelukkig in grote aantallen voor, een heel bijzonder gezicht. Hopelijk blijft dat zo en kan de populatie nog uitbreiden. De laatste jaren zijn enkele percelen afgeplagd om uitbreiding van de populatie mogelijk te maken. Hopelijk blijven de verdrogende gevolgen van de zomerbedverlaging in de IJssel (die werd 1 meter dieper gemaakt tussen de Eilandbrug en de Molenbrug) achterwege. De kievitsbloemen staan er samen met (heel) veel pinksterbloemen en grote vossenstaart. Daartussen kan je dan nog bijzonderheden vinden als veenreukgras en, misschien, ook knolvossenstaart.

Behalve kievitsbloemen is er natuurlijk nog veel meer te zien in Scherenwelle. Het is nog vroeg in het jaar maar we gaan ook proberen de jonge planten te vinden van de beemdooievaarsbek, kleine pimpernel, rivierkruiskruid en al die andere bijzonderheden die we uit het gebied kennen.

Praktische informatie: We verzamelen om 9.30 uur op de dijk tussen IJsselmuiden en Wilsum (Uiterwijkseweg), daar waar het wandelpad de uiterwaard in gaat. De excursie duurt tot ongeveer 13.00 uur. Je hoeft je niet op te geven.

Meer lezen: http://natuurverenigingijsseldelta.nl/?p=2657

Silberberg/ Lengerich e.o. (Duitsland) – Zaterdag 26 mei 2018

Vlakbij Osnabrück in Duitsland ligt de Silberberg, een uitloper van het haast on-Nederlandse heuvelachtige Teutoburgerwald. Op de Silberberg is naast beukenbos met een rijke ondergroei ook een zeer oud graslandreservaat te vinden. Er groeien diverse soorten orchideeën en heel veel andere bijzondere plantensoorten. Wil je die soorten in Nederland vinden dan zal je naar Zuid-Limburg moeten gaan en sommige van de soorten komen zelfs helemaal niet in Nederland voor. Een uniek gebied dus! Een aantal jaren geleden keken we hier al eens onze ogen uit. Wit bosvogeltje, vliegenorchis, bruinrode wespenorchis, bergnachtorchis, vogelnestje, het groeit er allemaal. En niet alleen orchideeën, ook allerlei andere bijzonderheden. Denk maar eens aan heidezegge, franjegentiaan, wolfskers, aarddistel, zinkveldmuur en zo kan je doorgaan. In de buurt, bij Lengerich, is er ook nog een oude kalkgroeve te vinden, hier staat een keur aan kalkgraslandsoorten, waaronder het zeldzame soldaatje, ook al een orchidee.

Praktische informatie: We vertrekken om 8.00 uur van het Meeuwenplein. De excursie duurt tot laat. Vergeet niet je paspoort/ identiteitskaart mee te nemen! Geef je even op bij Niels Jeurink, tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl.

Meer lezen: http://natuurverenigingijsseldelta.nl/?tag=oeho

Mandjeswaard – Woensdagavond 30 mei 2018

Van de Mandjeswaard en Kampereiland zijn nog niet zo heel veel gegevens bekend. Terwijl er toch diverse bijzondere soorten te vinden zijn, zoals in de wegbermen en langs de sloten. Tijdens vorige excursies vonden we bijzonderheden als zilte zegge, bevertjes en geelhartje. Vanavond gaan we op bezoek bij Erf 1, het biologische melkveebedrijf van Harry Bruins en zijn familie in de Mandjeswaard. Eens kijken wat we vanavond kunnen vinden.

Praktische informatie: geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl. We verzamelen om 19 uur op het Meeuwenplein. De excursie eindigt als het donker wordt.

Meer lezen: http://natuurverenigingijsseldelta.nl/?p=1188

Staverden en Hierden – zaterdag 16 juni 2018

Zo droog als grote delen van de Veluwe zijn, zo nat is het er op sommige plekken. Vaak is dat te danken aan een laag leem in de bodem waarop regenwater maar moeilijk wegzakt. Er ontstaan dan vennetjes of natte heiden. Soms werd die leem op de Veluwe ook door de mens weggegraven en gebruikt voor het bouwen van huizen. Her en der zijn van die ‘leemkuilen’ te vinden. Het water stroomde weg, waardoor beekjes ontstonden. Vandaag gaan we eens kijken in zo’n gebied waar droog en nat elkaar afwisselen, namelijk bij Staverden. De beekjes, zoals de Leuvenumsebeek, stromen noordwaarts. Ooit richting de Zuiderzee maar alweer vele tientallen jaren naar de randmeren, hier het Veluwemeer. Ook in het gebied waar de beekjes in de randmeren uitmonden, bij Hierden, verandert er de laatste jaren veel. Er wordt grond verworven door natuurorganisaties als Natuurmonumenten en er werd ook een ecoduct gebouwd over de A28 en de spoorlijn Zwolle – Harderwijk – Amersfoort. Alle reden om het gebied te gaan verkennen.

Praktische informatie: We verzamelen om 9.30 uur van het Meeuwenplein in Kampen. De excursie duurt de hele dag. Geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl.

Meer lezen:

Landgoed Staverden/ Verbrande Bos:  https://www.glk.nl/landschap-kastelen/locatie/?locatie=19

Veluwemeerkust: https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/veluwemeerkust

 Zalkerbos – woensdagavond 27 juni 2018

Hoe gaat de flora zich ontwikkelen in de nieuw ingeplante en de geplagde percelen rond het Zalkerbos? We zijn reuze benieuwd. Zo dicht bij de bijzondere stroomdalgraslanden in de Vreugderijkerwaard kan het toch niet heel lang duren voordat de eerste bijzonderheden ook hier gaan opduiken. We willen er dit jaar gaan kijken samen met de plantenwerkgroep van de KNNV in Zwolle. De nieuwe percelen worden beheerd door Staatsbosbeheer en deze organisatie is ook geïnteresseerd in onze vondsten. En we gaan vast ook nog wel in het bos zelf kijken. Met de rijke bodembegroeiing daar is dat altijd weer een lust voor het oog. Het bos wordt het mooist ontwikkelde hardhoutooibos van Nederland genoemd, bossen dus die door de rivierinvloed zijn gevormd (‘ooi’) en waarvan de boomlaag wordt gedomineerd door eiken, essen en iepen. De planten maar zeker ook de mossen en paddenstoelen die je er kunt vinden zijn heel bijzonder.

Praktische informatie: geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl. We verzamelen om 19 uur op het Meeuwenplein. De excursie duurt tot het donker is.

Meer lezen: http://natuurverenigingijsseldelta.nl/?p=2266

Tollebeek – woensdagavond 4 juli

Vorig jaar deden we voor het eerst mee met het ‘witte gebieden’-project van stichting FLORON. Dat beviel goed. Het project is bedoeld om gegevens te verzamelen op plaatsen waar nog maar weinig van bekend is. Dit jaar bezoeken we een paar plekken in de buurt van Tollebeek in de Noordoostpolder. Uit dit gebied (atlasblok 175-520 om precies te zijn) zijn in het verleden ruim 180 verschillende soorten gevonden. Eens zien of we er dit jaar meer kunnen vinden.

Praktische informatie: geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl. We verzamelen om 19 uur op het Meeuwenplein. De excursie duurt tot het donker is.

Meer lezen:

Witte gebiedenbeleid stichting FLORON:

https://www.verspreidingsatlas.nl/biodiversiteit/witte-gebieden-reserveren.aspx?soortgroep=V

Rondje Tollebeek:

http://www.opdekuierlatten.nl/wandelpaden/wandelroutes/rondje_tollebeek#tabs-3

 Ewijkse Plaat – zaterdag 14 juli 2018

Op de zuidelijke oever van de Waal ligt, niet ver ten westen van Nijmegen de Ewijkse Plaat. Een uiterwaard waar zo af en toe het water van de Waal overheen gaat tijdens perioden met hoog water. De rivier zet er dan vaak veel zand af en kennelijk ook veel plantenzaden want er worden veel bijzondere planten uit het gebied gemeld. De hoogste tijd om er ook eens met de plantenwerkgroep te gaan kijken. Er zijn uiteraard veel soorten te vinden die kenmerkend zijn voor het rivierengebied, zoals van droge (stroomdal)graslanden en soorten van slikken en rivierstrandjes.

Praktische informatie: We verzamelen om 9.30 uur van het Meeuwenplein in Kampen. De excursie duurt de hele dag. Geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl.

Meer lezen: https://www.ark.eu/gebieden/gelderse-poort/beuningen

Biesbosch/ Noordwaard – zaterdag 8 september

De Biesbosch is vast bij iedereen wel bekend. Het gebied is sinds een aantal jaren een nationaal park en onder veel meer bekend door de bevers, de visarenden én de zeearenden die er broeden. En daarnaast is er ook voor de plantenliefhebber héél veel te beleven. Het gebied wordt ingeklemd tussen de Beneden Merwede (bij Hardinxveld) in het noorden en de Amer (bij Geertruidenberg) in het zuiden. Daartussen vind je smallere en bredere kreken, uitgestrekte wilgenbossen en rietlanden. Deels is het gebied bijna alleen via het water toegankelijk maar op sommige plaatsen zijn ook wandelpaden en wegen. Vandaag willen we er gaan kijken.

Praktische informatie: We verzamelen om 9.00 uur van het Meeuwenplein in Kampen. De excursie duurt de hele dag. Geef je even op bij Niels Jeurink (tel. 038 – 33 28 741, of e-mail njeurink@home.nl.

Meer lezen:

Noordwaard: https://www.ruimtevoorderivier.nl/project/ontpoldering-noordwaard/

Biesbosch: http://np-debiesbosch.nl/de-biesbosch/