Category Archives: Overig verenigingsnieuws

Vogelcursus voor beginners in het voorjaar van 2018.

Vogelcursus voor beginners in het voorjaar van 2018 door Natuurvereniging  IJsseldelta  Kampen

Dit voorjaar organiseert de vogel werk groep  van de Natuurvereniging IJsseldelta vanaf begin maart a.s. een vogelcursus voor beginnende vogelaars.

De cursus bestaat uit vier theorie avonden met daaraan gekoppeld een (ochtend) excursie naar een gebied in de omgeving van Kampen.

Tijdens de theorie avonden zal naast de herkenning van o.a. tuin-, park-, bos-  en weidevogels ook de bouw van vogels, vogeltrek en het broeden van vogels  de revue passeren. Bovendien zullen de moderne mogelijkheden zoals het gebruik van een app en het opzoeken van o.a. vogelkijkplekken belicht worden.

De cursus zal gehouden worden op De Hooizolder, Groenestraat 94, 8261 VJ Kampen. De cursus start om 19.30 uur en duurt inclusief een pauze tot 21.30 uur.

De cursus vindt plaats op de volgende avonden:

Donderdag 8 maart 2018 Donderdag 22 maart, Donderdag 5 april en Donderdag 19 april 2018

De excursies zijn in principe op de zaterdag(morgen) na de cursusavond.

De kosten voor deze cursus bedragen EUR 15,– per persoon, dit is exclusief de (carpool) kosten, voor de excursies.

Opgave graag voor 25 februari a.s. per e-mail via info@natuurverenigingijsseldelta.nl

of telefonisch bij Nico Goosen 06-23778880 of Oscar de Pauw 06-13750331

Nadere informatie over het programma ontvangt u zo spoedig mogelijk na uw aanmelding.

 

 

Plantenwerkgroep: excursie naar Borkum 1-7-2017

 

Om 07.15 stonden vier deelnemers klaar voor vertrek op het Meeuwenplein voor de tocht richting het Duitse waddeneiland Borkum. We misten Corrie. Een telefoontje vanaf het burgemeester Berghuisplein bracht uitkomst. In het plein vergist, kan gebeuren. Iets later dan gepland gingen we welgemoed op pad, ondanks het regenachtige weer en steeds donker wordende luchten.

Ruimschoots op tijd arriveerden we in de Eemshaven, alwaar we om 10.15 vertrokken naar het Duitse waddeneiland Borkum. Dat ligt ten noorden van de provincie Groningen.

Na 50 minuten varen bereikten we onze bestemming. In de veerhaven van Borkum stond de trein naar de stad al klaar. Het redelijk ‘altmodische’ treintje bestond uit alleraardigste, felgekleurde wagonnetjes met balkons, dat voortgestuwd werd door een klein diesel-lokomotiefje.

Na een kwartiertje treinen kwamen we aan in het stadje Borkum, Na een korte wandeling door het centrum kwamen we aan op de brede boulevard. Heel anders dan onze waddeneilanden, constateerden we hier.

Door deze brede boulevard met zijn hoge en statige gebouwen heeft Borkum een ietwat kuuroordachtige uitstraling. De honderden ouderwetse strandstoelen versterkten dit beeld.

Op de zandbanken voor de kust telden we (Niels) wel 110 zeehonden, voornamelijk grijze.

Een overtuigende start van onze excursie en . . . nog beter: het weer knapte zienderogen op. Spoedig scheen de zon en dat bleef zo gedurende de rest van de dag. Jammer, zonnebrandolie vergeten!

Langs de boulevard zagen we brede lathyrus en klein kaasjeskruid. Sommige planten van het Jacobskruiskruid werden kaalgevreten door de prachtige, geel-zwart gestreepte rupsen van de Sint-jansvlinder. Aan het eind van de boulevard trokken we in oostelijke richting verder, over het fietspad langs de duinkust. Hier vonden we de duinteunisbloem.

Verderop betraden we het gebied, achter de eerste duinenrij. Hier zagen we duinviooltje en ook stijve ogentroost. De felroze bloempjes in het zand waren van het strandduizendguldenkruid, lijkende op, en behorende bij de gentiaanfamilie. Een typische soort van de jonge duinvalleien dicht bij zee.

Op een duintje genoten we hier onze meegebrachte lunch. Henk en Neils deden hun middagdutje. Vanaf hier gingen we het terrein voor ons in. Een natte duinvallei met veel riet, biezen, zeggen en russen. Moeilijk begaanbaar, dus steeds goed uitkijkend waar te gaan.

De duinvallei uitkomend trokken we richting zee en kwamen we in een nieuw biotoop aan met jonge duinvorming. Veel zand en ook grazige plekken, waartussen we weer allerlei interessants vonden, zoals melkkruid en geelhartje. Maar wel veel makkelijker begaanbaar.

Hierna keerden we weer terug op het fietspad, nu roodbeklinkerd. Via kruipend stalkruid, sint janskruid, wilgenroosje en gewone rolklaver kwamen we terecht op het terras van strandcafé Sturmeck, een gezellig café restaurant aan het strand. Er moet gezegd worden dat het etablissement zijn naam alleszins recht deed.

De diverse torten en drankjes gingen er niettemin goed in. Waarna we onze weg vervolgden, meer richting binnenland. Om de hoek bij de Sturmeck vonden we brede wespenorchis.

Vanaf hier gingen we met een wijde boog weer terug naar het Inselbahnhof. Ondertussen ijverig planten noterend die je doorgaans langs de weg aantreft zoals brede weegbree. In een bosje langs de weg zagen we een prachtige groep wilde kaardenbollen. Zo ging het door tot in de straten van Borkum. Waar Niels nog kans zag soorten te scoren tussen de rails van onze trein en in de bloembakken van de plaatselijke Fremdenverein. We haalden zodoende een score van 188 soorten! 

Om 18.00 uur vertrokken we weer met de veerboot naar de vaste wal, hongerig, moe maar voldaan. We vielen meteen het eerst volgende dorp binnen op zoek naar een stevig diner. Oosteinde heet het gehucht, vlakbij Roodeschool, waar we een alleraardigst café restaurant vonden met de naam Ekamper, met uitzicht op het kerkhof. Het dient gezegd: met prima eten. Om half twaalf kwamen we terug in Kampen. Het was een hele geslaagde dag. En wel in alle opzichten! 

Deelnemers: Corrie, Neil, Henk, Niels en Cor 

Verslag en foto’s: Niels Jeurink en Cor Naegelmaker

 

Bosuilen excursie Vogelwerkgroep omgeving Heerde

De Vogelwerkgroep van Natuurvereniging IJsseldelta organiseert een Bosuilenexcursie in de omgeving van Heerde op vrijdagavond 24 februari a.s.

De Bosuilen zijn al enkele weken bezig hun territorium af te bakenen, we hopen hun mysterieuze roep in het donker te horen!

Vertrek 19.00 uur vanaf het Burg. Berghuisplein.

Excursieleider is Henk de Vos, tel. 06 30157915, i.v.m. carpooling graag uiterlijk donderdagavond 23-2-2012 aanmelden.

Meerijden kost 3 Euro

Excursie vogelwerkgroep naar het Lauwersmeer

VOGELEXCURSIE LAUWERSMEER

De vogelwerkgroep van natuurvereniging IJsseldelta organiseert op zaterdag 17 december 2016 een dagexcursie naar het Lauwersmeer.

Bezocht worden o.a.de Bantpolder, het Ezumakeeg, het Jaap Deensgat, de haven van Lauwersoog. en de pier bij Paessens Moddergat.

img_0458

 

Het dynamische gebied heeft het gehele jaar door een grote aantrekkingskracht op vogels. Vooral in deze periode is de kans op bijzondere en zeldzame soorten groot. De grote groepen winterganzen zijn gearriveerd, roofvogels als zeearend, slechtvalk en blauwe kiekendief jagen in het gebied en de slikplaten bieden voedsel aan een groot aantal steltlopers. Afhankelijk van weer en tijd zal bovendien een wandeling langs het Wad gemaakt worden.
Warme kleding is een aanrader.

Het vertrek is om 07.30 van het Burg. Berghuisplein (stadhuis)in Kampen. In verband met gecombineerd vervoer is opgave (uiterlijk donderdag 15 december ) noodzakelijk.
We verwachten rond 16:30 uur weer terug te zijn in Kampen.
Excursieleider is Anton Wielink tel. 038-3321562
Meerijden kost € 15

Excursieprogramma vogelwerkgroep 1e helft 2017

 

28 januari Dagexcursie Z.w. Friesland
Vertrek 08:30 uur
Terug: ca. 16:00 uur
Excursieleider: Fibo Nannen
Tel. 0383316439
Meerijden kost € 10,00

24 februari Bosuilen avond excursie omgeving Heerde
Vertrek 19:00 uur uur
Terug: ca. 21:00 uur
Excursieleider: Henk de Vos
Tel.0630157915
Meerijden kost € 3,00

25 maart Ochtendexcursie Polder Arkemheen/ Polsmaten
Vertrek :07:30 uur
Terug ca. 12:30 uur
Excursieleider: Oscar de Pauw
Tel. 0613750331
Meerijden kost € 7,00

22 april Dagexcursie Zeeuwse Delta Schouwen Duiveland
Vertrek :06:00 uur
Terug ca. 17:00 uur
Excursieleider: Oscar de Pauw
Tel. 0613750331
Meerijden kost € 20,00

13 mei Ochtendexcursie Vogelringstation Kamperhoek
Vertrek :07:00 uur
Terug: ca. 12:30 uur
Excursieleider: Henk de Vos
Tel. 0630157915
Meerijden en bijdrage voor het ringstation kost € 6,00

17 juni Dagexcursie Oranje, Drents Friese Wold, Fochtelo en Aekingerzand
Vertrek :07:00 uur
Terug ca. 17:00 uur
Excursieleider: Anton Wielink
Tel.0383321562
Meerijden kost € 12,00

Jubileumvaartocht op Zaterdag 17 september 2016

Vijftig jaar Natuurvereniging IJsseldelta

50 jaar ballonnen

Op de jaarvergadering van dit jaar bracht een aantal leden ons in herinnering dat de vereniging dit jaar 50 wordt. Dat verdient een feestje, daar was de vergadering het over eens. Ter plekke werd een jubileumcommissie samengesteld bestaande uit Klaske van ’t Oever, Kees de Kievid, Hans Houkema en Jessica Borst.

Toen de vereniging 40 jaar bestond, is er een vaartocht georganiseerd, die door vele verenigingsleden zeer werd gewaardeerd. Daarom wil de jubileumcommissie er graag een feestelijke traditie van maken.

Voor de 50ste verjaardag is er daarom een tocht georganiseerd met ‘De Veerman van Kampen’  door de IJsseldelta naar het IJsseloog.

Veerman van Kampen

Het wordt een unieke vaartocht naar een uniek gebied, waar je als ‘gewone sterveling’ niet zomaar een voet aan land zet. De jubileumcommissie heeft, dankzij het feit dat verenigingsleden van de Vogelwerkgroep hier al meer dan 10 jaar inventarisaties uitvoeren, toestemming gekregen om een bezoek te brengen met een grotere groep.  Ook zal iemand van Rijkswaterstaat komen vertellen over het gebied.

Zo ziet het programma er uit:

13.00 uur     Ontvangst op de ‘Veerman van Kampen’ t/o

Van Heutszplein, IJsselkade

                                   13.15             afvaart

                                   14.30             aankomst IJsseloog

                                   14.45             feestelijke traktatie en woordje

                                   15.00             lezing/wandeling naar keuze

                                   15.30             wisselen lezing/wandeling naar keuze

                                   16.15             aan boord voor terugvaart

                                   17.30             aankomst in Kampen

Deze feestelijke vaartocht is gratis voor leden en 1 introducé. Dat mag natuurlijk ook een kind of een kleinkind zijn. De tocht is mogelijk gemaakt door het bestuur van de vereniging, een aantal vrijgevige verenigingsleden en de ruimhartige bijdrage van ANV Camperland (250,-!).

Wilt u zich van te voren aanmelden? Dan houden we rekening met uw komst.

Leden krijgen voorrang tot 1 september as.. Na deze datum is de inschrijving open voor iedereen (25,- euro). Dat zal bekend gemaakt worden in de regionale kranten.

Stel, dat u mensen kent die overwegen om lid te worden van de vereniging, nodig hen van harte uit. Ook nieuwe leden mogen gratis mee.

Op 17 september vieren we dus onze verjaardag. De jubileumcommissie zorgt vanzelfsprekend ook voor eigen gebakken lekkernijen. Mocht u ter verhoging van de feestvreugde een cadeautje in petto hebben voor de vereniging; dan is een envelopje met inhoud altijd welkom. Aan boord zetten we een cadeaudoos neer.

———————————————————————————————–

Aanmelden

U kunt een mailtje sturen naar w.vantoever@gmail.com  of een briefje invullen en inleveren bij fam. Van ‘t Oever  IJsselkade 29 8261 AC Kampen met de hieronder gevraagde gegevens.

Graag horen we vóór 1 september of u erbij bent.

[ ]        lid                  naam…………………………………………………………………..

[ ]        introducé       naam…………………………………………………………………..

[ ] ja, ik meld me aan als lid van Natuurvereniging IJsseldelta en betaal pas volgend jaar mijn eerste contributie van 21,50 euro per jaar

naam ………………………………………………………………………………………………..

adres …………………………………………………………………………………………………..

 

 

Nationale Vogelweek – excursie 21 mei 2016

Nationale VogelweekGa mee vogels kijken tijdens de Nationale Vogelweek langs Het Vossemeer en bij het Vogelring station in Kamperhoek.

In het kader van de Nationale Vogelweek (14 t/m 22 mei) zijn er in heel Nederland gratis vogelexcursies. In Kampen organiseert  Natuurvereniging IJsseldelta op zaterdag 21 mei a.s  een auto- wandelexcursie langs het Vossemeer met een bezoek aan het Vogelring station in de Kamperhoek in Flevoland.

Tijdens deze leuke excursie maakt u kans op het zien van bijzondere vogels als als blauwborst, bruine kiekendief, grote zilverreiger, rietzanger, kleine karakiet en misschien de zeearend.

De excursie is op zaterdag 21 mei a.s en start om 07.00 uur. We hopen dat u er bij bent.

Aanmelden voor deze excursie gaat eenvoudig via www.vogelweek.nl.

In de Nationale Vogelweek kan iedereen in Nederland ervaren hoe rijk ons land is aan vogels en hoe leuk en spannend het is om vogels te kijken. Door het hele land zijn er vogelexcursies en ontdekken natuurliefhebbers onder begeleiding van ervaren vogelkenners de meest verbazingwekkende vogels in het wild. De excursies zijn laagdrempelig van opzet met veel uitleg en vrijwel altijd gratis. De Nationale Vogelweek wordt georganiseerd door Vogelbescherming Nederland in samenwerking met SOVON vogelonderzoek, vogelwerkgroepen en andere natuurorganisaties.

Uitnodiging Overijsselse Vogelaarsdag op 7-11-2015

Vogelaarsdag

Verslag vogelwerkgroep excursie Drents Friese Wold 20 juni 2015

Op 20 juni vertrokken we met 4 mensen voor een excursie naar het Nationaal landschap: het Drents Friese Wold, de bossen, plassen, venen en stuifzanden die liggen op de grens van Drenthe en Friesland.

Wij dat waren: Anton Wielink, Henk Kroeze, Ellen en Henk de Vos.

Diependal

Ons eerste doel was Diependal, dit zijn de vloeivelden van de voormalige aardappelmeelfabriek bij het dorpje Oranje.

Hier zijn vanuit de bijzondere kijktoren, die bereikt wordt via een lange ondergrondse tunnel, maar liefst 4 soorten futen te zien. Naast de algemenere soorten als fuut en dodaars broeden hier ook de roodhalsfuut en de geoorde fuut en dat is

uniek in Nederland. Vanuit de hut ontdekten we deze prachtig gekleurde futen op de verschillende vijvers langs de rietkragen. Ook heel mooi was een wateral met zeker 5 jongen die al zwemmend een kreek overstak vlakbij ons uitzichtpunt. Dit had geen van ons ooit zo gezien. De omgeving hier leverde verder nog o.a. geelgors, gele kwikstaart en lepelaar op.

roodhalsfuut

roodhalsfuut

Op zoek naar een beter uitzicht

Op zoek naar een beter uitzicht, foto Ellen

Fochteloër Veen

Vanaf dit punt was het nog een korte rit naar het Fochteloër Veen. Hier bezochten we eerst de 17 meter hoge uitkijktoren die een uitzicht biedt over het uitgestrekte veen gebied. De klim over de steile trap was de moeite wel waard want al snel zagen we in het veen een paar kraanvogels lopen. Dat was onze doelsoort van de excursie en voor Ellen was het de eerste keer dat ze deze grote sierlijke vogels zag lopen. We hadden nog meer geluk want in de verte boven het veen zagen we een grote roofvogel staan bidden, dat kon niet anders zijn dan de slangenarend die op een kenmerkende manier bidt en waar het Fochteloër Veen ook bekend om is. Toch was de slangenarend er in deze zomer van 2015 nog niet gezien dus er was nog twijfel bij ons, zouden wij dan de eersten zijn die de slangenarend hier mochten zien?

slangenarend  foto Rene Pop

slangenarend
foto Rene Pop

Maar toen we later een vrijwilliger van Natuurmonumenten spraken bevestigde die dat de slangenarend die ochtend door meerdere vogelaars was gezien en dat onze waarneming klopte. Deze arend uit zuid Europa bezoekt al jaren in de zomer het veen en wordt dan speciaal aangetrokken door de vele adders en ringslangen die er voorkomen. Het zijn meestal jonge slangenarenden die nog niet broeden en het is wel frappant dat ze juist dit gebied kunnen vinden in Nederland waar het voorkomen van slangen toch wel heel beperkt is.

Als we dachten dat we met de twee kraanvogels ons tevreden moesten stellen hadden we het mis, we zagen deze dag nog veel meer kraanvogels, het was gewoon on-Nederlands. Ellen ontdekte er zeker 15 in een randgebied van het veen en we zagen regelmatig kleine groepjes vliegen.

De vrijwilliger van Natuurmonumenten vertelde dat de populatie flink is gegroeid, zozeer zelf dat het broedsucces dit jaar daar onder geleden heeft. Mogelijk is er maar 1 jong uitgevlogen. Onderlinge territoriumgevechten, verstoring door mensen en predatie door raven en vossen zorgden ervoor dat veel broedsels helaas mislukten. Wel worden andere gebieden in de omgeving nu ook gebruikt als broedlocaties.

We maakten een wandeling over het fietspad door het veen en zagen hier nog meer bijzondere soorten die bij het  Fochteloër Veen horen zoals roodborsttapuit, blauwborst, paapje, veldleeuwerik, raven en bruine kiekendief.

 

 

Bij het bezoekerscentrum konden we onze koffie en boterhammen gebruiken.

Ook hier maakten we een wandeling van enkele kilometers en dit leverde opnieuw veel verrassende soorten op zoals grauwe klauwier, zwarte ruiter, grutto, kemphaan, diverse eenden soorten en veel lepelaars. Onze soortenlijst liep snel op en Anton Wielink kreeg geen rust om alles te noteren.

Aekinger zand

Tegen twee uur verlieten we het Fochteloër Veen om als toegift nog aan te gaan bij het Aekinger zand, een stuifzand gebied ten zuiden van Appelscha.

Een wandeling door het zand leverde boomleeuwerik, goudvink, wespendief en gekraagde roodstaart op.

Het meest bijzondere was hier een roepende vogel aan de bosrand die we niet eerst niet konden thuisbrengen, de kèkkerende roep klonk als die van een roofvogel maar de vogel verplaatste zich tussen de boomstammen en was maar klein van afmeting.

Hoewel we het niet dadelijk konden geloven was er toch maar één conclusie mogelijk, we zagen en hoorden de zeldzame draaihals.

draaihals

draaihals

Deze spechtensoort waarvan er nog maar enkele paren broeden in Nederland was het hoogtepunt van de dag en met een voldaan gevoel konden we aan de thuisreis beginnen.

Om vijf uur arriveerden we weer in Kampen.

Henk de Vos

  1. De totale lijst die Anton heeft opgesteld, telde maar liefst 88 soorten, volgens mij een van de langste van de afgelopen jaren dat ik aan vogelwerkgroep excursies heb meegedaan.

Opening otterpassage onder Frieseweg

Op 8 april 2014 opende wethouder Gerrit Jan Veldhoen een nieuwe otterpassage onder de Frieseweg op Het Kampereiland. Het past in het initiatief van Stadserven, SPLIJ en de gemeente Kampen om de walkanten en rietkragen van deze oude zijtak van de IJssel weer op te knappen. Het is in feite niet meer dan een loopplank in een duiker en speciale kleinwildrasters langs de weg, maar o zo belangrijk! Otters komen alweer een tijdje in onze gemeente voor. Enkele jaren geleden werden bijvoorbeeld sporen gevonden bij Ramspol en nog maar enkele weken geleden verdronk er helaas een otter in een muskusrattenval van Waterschap Groot Salland. Erg jammer en ook niet nodig.
Maar goed, deze dag was dus goed nieuws voor de otter. De kans op een ongetwijfeld dodelijke aanrijding met verkeer is hierdoor weer een beetje kleiner geworden. En dat is wel de belangrijkste doodsoorzaak van de Nederlandse otters.
KNNV Zwolle en Natuurvereniging IJsseldelta wil ruim baan voor de otters in onze gemeente. En dit mooie initiatief past daar naadloos in. Het verdient navolging op de andere nog bestaande otter-knelpunten in onze gemeente: de Roggebotsluis, de Ganzensluis, de Kamperzeedijk bij de Olde Machine en iets verder weg Oppen Swolle. Hopelijk komt ook daar een soortgelijke oplossing.

Overdracht zwaluwentil Kampen Onderdijks

Sinds zaterdagmorgen 29 maart 2014 is het Onderdijks een heuse ‘zwaluwentil’ rijker. Een constructie is dat die speciaal is gemaakt om het huiszwaluwen zo goed mogelijk naar de zin te maken. Compleet met een paar nestplekken. En dat is nodig ook, want het gaat slecht met de huiszwaluw. Onze voorzitter Hans Messelink lichtte het lot van de zwaluwen toe. De til is een geschenk van de vereniging aan de gemeente, die er een mooi plekje in het nieuwe wijkpark voor bedacht. En daar werd de huiszwaluwentil deze ochtend onthuld. In aanwezigheid van burgemeester Koelewijn, wethouder Ekker (de wethouder van slecht weer, aldus de burgemeester), een groot aantal kinderen van basisschool het Stroomdal (met gevouwen vogeltjes) en veel leden van de natuurvereniging. Mooi initiatief! En nu maar hopen dat het werkt. Binnenkort zijn de zwaluwen weer in Nederland terug en moeten we er maar eens een kijkje gaan nemen. Voor een filmpje en meer foto’s zie: http://youtu.be/wU6zKb6olJY  http://1drv.ms/1mTB6fG  

Herik in bloei!

Voor wie er toevallig in de buurt komt: bij station Kampen Zuid staat nu de herik in volle bloei. Mooi (geel) om te zien, vooral ook omdat het héél veel planten zijn. Je rijdt als het ware door een soort ‘wild’ koolzaadveld. Herik kan je trouwens makkelijk van andere geel bloeiende kruisbloemigen onderscheiden door de borstelige haren op stengel en bladen, de ‘liervormige’ bladen (grote eindlob en dan nog een paar kleine lobjes richting de stengel) en de helder gele bloemen. De vruchten, ‘hauwen’, staan duidelijk van de stengel af.

Groet,

Niels

Oeverzwaluwen omgeving station Kampen Zuid 6-6-2013

Een bericht van Jasper Tiemens. Hij wijst ons op een populatie nestelende oeverzwaluwen langs het fietspad richting het treinstation Kampen Zuid.

 

Actie Landschap Overijssel tot versterking van de ecologische hoofdstruktuur in onze provincie

Wil je deze actie ook steunen? Informatie over deze actie en de wijze waarop je steun kunt verlenen zijn te vinden op

http://www.landschapoverijssel.nl/standpunten

Deel het ook met je contacten!

Groot Takmos, een zeldzaamheid! Juni 2012, Zuideinde

GROOT TAKMOS ALS NIEUW ONTDEKTE ZELDZAAMHEID IN HET BUITENGE­BIED VAN KAMPEN VASTGELEGD OP DE FOTO!

Steeds meer planten- en diergroepen zijn voor ons gewone natuurbelevers toegankelijk geworden doordat daarvan in de afgelopen tijden goede veldgidsen zijn verschenen en al deze soorten inmiddels ook van Nederlandse namen zijn voorzien: vlinders, libellen, zweef­vliegen, etc. Maar ook soortgroepen als mossen en korst­mossen zijn ondertussen op die manier door het uitko­men van voortreffelijke veldgidsen steeds beter binnen ons bereik gebracht. En wist u dat als grote delen van de natuur in de winter in rust zijn en er dus op het gebied van veel planten en dieren in dat jaargetijde wat minder valt te beleven, mossen en korst­mossen hun groeiperiode doormaken? Ik kan het u aanbe­velen om juist ook ‘s winters, als buiten in de natuur wat minder te zien lijkt en de wat grauwere tinten overheersen, aandacht te besteden aan korst­mossen die dan juist ook des te opvallender hun eigen kleuren­pa­let en vorm­enrijkdom ten toon sprei­den.

Hoewel er door een betrekkelijk klein contingent specialisten en geschoolde liefhebbers hard gewerkt is en wordt om de Neder­landse rijkdom aan korstmossen goed in kaart te brengen en daarbij niet geringe prestaties zijn geleverd, is niettemin het totaalbeeld voor voor een aantal soorten in delen van ons land nog allerminst compleet. En dat geldt niet alleen voor kleine en niet al te zeer in het oog springende korstmosjes, maar zelfs voor de grootste soorten die ons land kent, zoals met name de familie van de Takmossen, allerminst een omvang­rijke korstmosgroep maar wel een met opvallende en grote soorten.

Takmossen zijn, vaak samen met Eikenmos, te vinden op de stammen van vrijstaande en goedbelichte bomen langs onze wegen. Dat is hun specifieke biotoop, elders zal men er tever­geefs naar zoeken. Zij dulden nu eenmaal geen schaduw en staan graag in de volle wind en regen. Iedereen die gewend is om in de natuur rond te kijken zal daarom wel eens wegbomen hebben gezien waarvan de stammen plaatselijk begroeid zijn met soms een dichte vegetatie van grijsachtige korstmossen, zonder precies te weten wat voor soorten het hier betrof. In negen van de tien gevallen zal het dan gaan om Eikenmos, met een beetje geluk in combinatie met Takmossen, met name veelal Melig takmos. Als u zo’n schouwspel aantreft lijkt dat wel gewoon, maar heeft u in feite als iets bijzonders voor ogen, want juist deze specifieke korstmossen zijn buitengewoon gevoelig voor verschillende soorten van luchtverontreiniging en zijn in grote delen van ons land inmiddels verdwenen. De meer noorde­lijke contreien van ons land, waar de lucht zuiver­der is, behoren tot de bolwerken van deze kritische en schil­derachtige vegetatie. Op sommige plaatsen, bijvoorbeeld in Drenthe, hebben Eikenmos en Melig takmos zelfs dichte matten op de stammen van de wegbomen gevormd, een teken van een oergezonde en vitale natuur ter plekke! En het is een heerlijk gezicht om op een fiets­tocht langs onze noordelijke wegen, bijvoorbeeld op een gure winterse dag, dergelijke bomen te zien staan, als het ware gehuld in een grauwe ruige mantel tegen de kou. Meestal zijn dat dan ook nog eens oude bomen. Hoe eer­biedwaar­diger in leeftijd, des te meer kans op een dergelijke rijke begroei­ing.

Voor hen die daarop letten is er dan ook nog altijd de moge­lijkheid om op dergelijke bomen ook nog andere, nog veel zeldzamere takmos-soorten aan te treffen, Zoals Groot takmos, de laten we zeggen reus onder de Nederlandse korstmossen. Die groeit, een beetje lijkend op de Bromelia’s in tropische bossen, op de stam van bomen, maar is, als zeer kritische en gevoelige soort, inmiddels in Nederland wel erg zeldzaam geworden. Volgens de Rode Lijst voor korstmossen zouden er intussen naar schatting niet meer dan 150 bomen over zijn waarop deze ‘Nederlandse Bromelia’ nog is aan te treffen, waarbij het in veel gevallen gaat om stokoude exemplaren die meer dan 50 jaar kunnen zijn. Hoe groter ze zijn, hoe ouder en curieuzer. Het gros van de korstmosdeskundigen is daarbij van mening dat deze soort inmiddels ook nog eens het vermogen om zich in ons land nog voort te planten verloren zou hebben. Omdat, zelfs in het meer zuivere noorden, de chemische samen­stelling van de lucht en, als gevolg daar­van, ook de zuurgraad van de boomschors niet meer aan de eisen van ge­schikt­heid voldoet voor nieuwe vestigingsplaatsen. Wat ons dan zou res­ten, bij het zien van deze bizarre schepsels, is vooral een blik in het verleden. Maar in elk geval, voorlopig hebben we ze nog. En er is altijd hoop dat de vervuilingsgraad van de lucht in de nabije toekomst nog verder zal dalen, zodat ook deze merkwaardige soort zijn kansen op voortplanting dan weer zal kunnen grijpen.

Intussen valt er zelfs op het gebied van een grote en opval­lende soort als Groot takmos in Nederland nog heel wat te ontdekken. Want, zoals gezegd, nog lang niet alles op het gebied van korstmossen in ons land is in kaart gebracht. In de noordelijke delen van Nederland, waaronder ook het werkgebied van deNatuurvereniging IJsseldelta, zijn nog vele honderden kilometers dorps- en polderwegen met onafzienbare begeleidende bomenrijen. Die wachten op een speurende blik van fietsers naar zeldzaamhe­den, zoals nog onontdekte exemplaren van Groot takmos. Onderge­teken­de waagt zich, als eenzame fietser, graag aan een derge­lijke uitdaging. Voor Kampen en omgeving was het nog steeds voorko­men van Groot takmos onbekend, maar dat is inmiddels verleden tijd. Er groeien op een tweetal vlak bij elkaar gelegen, eerder nog niet ontdekte vindplaatsen in de polders ten zuid­westen van Kampen, bij het gehucht Zuideinde, een aantal bijzonder grote en fraaie exemplaren van Groot takmos, zo bleek mij dit voorjaar bij een zoektocht in dit gebied.

Omdat het zulke zeldzaamheden betreft, en ook nog eens van zulke forse afmetingen, ben ik zo brutaal geweest om het bestuur van de Natuurvereniging IJsseldeltate te vragen of zij in hun verenigingskring iemand wisten die wellicht bereid zou zijn om deze fraaie Groot takmossen op de foto vast te leggen. Dit vanuit het idee dat het gebied van de vindplaats tot het werkgebied van ver­eniging behoort. Zelf fotografeer ik niet. Heleen… van het bestuur was daarop zo vriendelijk en be­reidwil­lig om Jaap Snelte benade­ren, die ermee instemde om hier als fotograaf aan de slag te gaan. En zo zijn we vervol­gens, op een goeie morgen, met een keukentrap bij de hand, getweeën naar de vind­plaats getogen, waar Jaap de bij­gaande fraaie foto’s heeft gemaakt. Foto’s, die zeker ook aan het archief van de Bryolo­gische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) van de KNNV, zeg maar het landelijk zenuwcentrum voor het korstmosonderzoek, zullen worden toegevoegd. De nieuwe vindplaats is daar inmid­dels al geregistreerd.

Jaap, zeer bedankt voor je bereidheid om tijd te besteden aan het deskundig vastleggen van deze bijzonderheden. En ook voor de gezellige ochtend die we hadden. En ook Heleen… nog zeer bedankt voor de bemiddeling in deze !

 Nico Steijnen

Herstel van ‘de Jan Nap’ dankzij Verzinkerij Kampen

Na de succesvolle opening van ‘De Jan Nap’ op 2 oktober 2010 bleken de metalen letters op de toren na één seizoen al te gaan roesten. Na overleg binnen de vogelwerkgroep is de Verzinkerij  Kampen benaderd met de vraag of er een mogelijkheid was om de letters van ‘De Jan Nap’ te behandelen zodat ze voor langere tijd roestvrij blijven.

letters hersteld

Directeur Marten Willem Dunnebier van Verzinkerij Kampen B.V. – Poedercoating Hoogeveen B.V. was gelukkig zeer behulpzaam om naar een oplossing te zoeken. Afgelopen winter zijn de letters van de toren verwijderd en door de Verzinkerij gezandstraald en voorzien van twee lagen poedercoating. Door te kiezen voor een lichtere kleur groen dan de oorspronkelijke kleur is de naamgeving opvallender geworden en vanaf de Rechterveldweg nu ook duidelijk zichtbaar. Het resultaat is een duidelijke verbetering zoals hieronder op de foto’s is te zien.

We zijn de heer Dunnebier zeer dankbaar voor zijn aanbod om kosteloos de letters van ‘de Jan Nap’ te verduurzamen.

Nico Goosen

 

 

Nieuw: koppeling naar www.beleefdelente.nl

Er is een koppeling toegevoegd naar de site van Vogelbescherming Nederland. Via de website www.beleefdelente.nl kan een kijkje worden genomen in de nesten van de ooievaar, ijsvogel, oehoe, koolmees, steenuil, boerenzwaluw, gierzwaluw, slechtvalk, lepelaar, merel en de grauwe kiekendief.

(zie rechter kolom)

In memoriam Gerrit Frank 1928 – 2011

´Kampen verliest wijze mensen-mens`  kopte De Stentor boven een ´In memoriam´  van Gerrit Frank. Ik kreeg dit krantenartikel onlangs van een goede vriend. Het is een korte maar liefdevolle terugblik op een maatschappelijk zeer actief mens. 

Wat mij in het bericht echter opviel was dat `IJsseldelta´ niet werd genoemd. Aan een kant niet zo verwonderlijk, want ik denk dat veel meer activiteiten van Gerrit zijn weggelaten. Maar Gerrit Frank was wel (mede-) oprichter van deze Natuur- en Vogelbeschermingwacht en jarenlang heeft hij als voorzitter een hoofdrol gespeeld bij een groot aantal natuurbeschermingsacties rondom Kampen, acties die bovendien royaal de landelijke pers haalden. Voor mij een reden om nog eens in mijn oude krantenknipselarchief te duiken en terug te kijken op deze turbulente tijd.   

 

De strenge winter van 1962 – 1963 en de acties rond de wintervoedering van (water)vogels, maar vooral ook de concrete bedreiging van de natuur in de jaren zestig, was aanleiding om een natuur – en vogelbeschermingswacht op te richten. Gerrit Frank werd de eerste voorzitter. IJsseldelta had in de beginjaren een ambitieuze agenda. Het was Paul Rademaker die met het idee kwam om elke maand minstens één activiteit te organiseren. Excursies, natuurwandelingen, lezingen, filmavonden, inventarisaties, lesmateriaal voor de jeugd, nestkastprojecten en vooral voorlichting over de bedreigingen van de natuur en de mogelijkheden tot behoud. Die ambitie werd, mede dankzij Gerrit Frank,  volledig waargemaakt.

Dirk Landsman maakte een groot aantal leskoffers met lesmateriaal en opgezette dieren. Er werd een begin gemaakt met de inventarisatie van de Mandjeswaard en ook lukte het om van deze waard een beschermd vogelbroedgebied te maken. In die tijd kwam het voor dat Friese eierzoekers, soms met een toerbus, de weidegebieden rondom Kampen afstroopten op zoek naar kievitseieren. En om de ´beveiliging´ te optimaliseren stimuleerde Gerrit Frank een flink aantal leden van IJsseldelta om `controleur Vogelwet´ te worden. Samen met Vogelwachter Koridon organiseerde hij daarvoor  de lesavonden. Bekende vogelfilmers zoals Jo van Dijk, Jan P. Strijbos en Jan van de Kam kwamen hun films vertonen in de uitverkochte bovenzaal van De Hanzestad. Lezingen kwamen er van landelijk bekende vogelkenners zoals J. Philippona, ganzenspecialist en dhr. A.  Timmermans, onderzoeker bij het Rivon. Het waren Gerrit en Paul, die de contacten legden en speurden naar andere interessante vogelfilmers. Voortdurend ontplooide Gerrit initiatieven: Broedde er een paartje ooievaars op de schoorsteen van een boerderij langs de Zwartendijk? Gerrit Frank zorgde via Staatsbosbeheer dat er een paal met een wagenwiel kwam. Moest er een vergunning komen voor een excursie langs een van de nieuwe, maar afgesloten, dijken van Zuidelijk Flevoland? Gerrit Frank regelde dat. Moest er een artikel komen in Limosa over de waarneming van de zeer zeldzame roodpootvalken in de polder Mastenbroek  (juli 1967)? Gerrit Frank schreef dat.

 

Begin 1969 was een drukke tijd: Door IJsseldelta werd geprotesteerd tegen de excessen bij de ganzenjacht in Mastenbroek.  De krantenkoppen luidden: Scherp protest van IJsseldelta op ganzenjacht in Mastenbroek´  en `Vogelbeschermers luiden alarmbel met betrekking onweidelijke ganzenjacht´.  En daarnaast werd actie gevoerd om de kolken langs bijvoorbeeld de Zwartendijk weer schoon te krijgen. Krantenkop: ´Ontsiering van Landschap, Kolken worden gebruikt als vuilstortplaatsen.`

 

Maar de drukste tijd voor Gerrit kwam toen de provincie Overijssel vond dat de monding van de IJssel wel een geschikte plaats zou zijn voor de bouw van een elektriciteitscentrale.  En van daaruit zouden dan maar liefst negen hoogspanningslijnen uitwaaieren naar alle kanten.  De directeur van `het Oversticht´, de heer Maaskant, openbaarde dit plan bij de Christelijke Vrouwenbond afdeling Kampen – Noord.  IJsseldelta was wel op de hoogte van dit voornemen, maar er moest een kapstok zijn om de actie tegen deze tot dan geheime plannen te kunnen starten.

 En toen ging het los. Koppen als : ´Vogelwacht “IJsseldelta” vreest plannen krachtcentrale´, ´Leden verontrust over toekomst Kampereiland´, ´Vogelwacht “IJsseldelta” spreekt ongerustheid uit over de bouw van krachtcentrale op Kattenwaard´,  ´IJsseldelta is fel gekant tegen bouwen van krachtcentrale op het Kampereiland´.

Wat voor Gerrit Frank bij al dat actievoeren voorop stond was: zorg dat je een alternatief hebt.

In het geval van het Kampereiland werd Schokkerhaven of Zwolsche hoek voorgesteld. Door de elektriciteitsmaatschappij ´IJsselcentrale´ werd de bouw bij Schokkerhaven afgewezen om financiële redenen, bouw op die plek zou 28 miljoen gulden meer kosten. 

Begin maart 1969 begon de protestactie tegen de bouw van de centrale op het Kampereiland. In een felle protestcirculaire werd een handtekeningenactie gestart. IJsseldelta bracht naar voren dat 28 miljoen gulden wel een hoop geld was, maar dat dit bedrag slechts 2,8 % van de stichtingskosten bedroeg. Bovendien was dit bedrag slechts een globale aanname en zeker niet gebaseerd op gedegen financieel onderzoek. Veel fundamenteler was dat IJsseldelta de verwevenheid tussen Provinciale en Gedeputeerde Staten en het bestuur van de NV. IJsselcentrale  op de korrel nam.  IJsseldelta trok de objectiviteit van de Staten op dit punt in twijfel.

Het zou een artikel op zich zijn om het verloop van deze actie weer te geven. In het verleden heeft de Ratelaar daar al eens uitvoerig aandacht aan geschonken. Wel is het zo dat ik zeker drie plakboeken vol heb met krantenartikelen uit die tijd. Waar het mij in dit artikel om gaat is de prominente rol die Gerrit Frank in het geheel heeft gespeeld. Samen met Cees Mortier (districtsconsulent bij het Staatsbosbeheer) en ondergetekende werd een kerngroep gevormd, die lik op stuk kon reageren op de ontwikkelingen. Soms leek het of we voor een verloren zaak vochten, maar altijd weer zag een van drieën een lichtpunt of een handvat om weer verder te gaan. Het was Gerrit´s idee om een boekwerk  samen te stellen met als titel ´Het Kampereiland bedreigd´. Een uitstekend idee bleek, want ik denk dat in die tijd geen krant deze uitgave negeerde.  De plaatselijke pers publiceerde het boekwerk bijna integraal in hun kolommen en diverse landelijke kranten besteedden soms een halve tot een hele pagina aan het conflict. Kop in dagblad Het Parool: `Zeldzaam natuurgebied dreigt verloren te gaan´. Kop in de NRC: `Natuurliefhebbers vechten voor Kampereiland.´ Het was ook Gerrit´s idee om een klein foldertje te maken met de centrale gemonteerd in het  Kamper stadsfront.  Dat  maakte in een klap duidelijk hoe kolossaal deze centrale het landschap zou gaan domineren.

In een forumbijeenkomst lanceerde Gerrit die het idee om een waterloopkundig modelonderzoek te laten uitvoeren. Hij daagde de NV IJsselcentrale  uit om dat onderzoek te betalen en zowaar dat lukte. Dat onderzoek van het Waterloopkundig Laboratorium in Kraggenburg bleek een belangrijk document bij de discussie.  Een plek bij de Ketelbrug blijkt de beste en Schokkerhaven is een goed alternatief,  zo luidde de conclusie van het rapport.

Tijdens de discussie over de plaats voor de bouw van de centrale probeerde de NV IJsselcentrale de overheid voor een voldongen feit te stellen. De elektriciteitsfabriek deed namelijk een aanvraag om op het Rechterveld een koppelstation te mogen bouwen. Daarmee werd de bouw van dit onderstation en de aanleg van de hoogspanningleidingen losgekoppeld van de eventuele bouw van een centrale. Dat hield volgens  de IJsselcentrale  ook de mogelijkheid open om de nieuwe centrale eventueel bij Schokkerhaven te situeren.  Maar de achterliggende gedachte was natuurlijk: als we het onderstation op het Rechterveld bouwen dan ligt ook de bouw  van de Centrale op de Kattenwaard vast. De Kamper Raad stak gelukkig een stokje voor dit plan en ging niet akkoord. Dan plotsklaps, in augustus 1970, na anderhalf jaar actievoeren, kwam het bericht dat de IJsselcentrale het nieuwe onderstation gaat bouwen bij Schokkerhaven en afzag van de bouw van een centrale op het Kampereiland.  Daarmee was de strijd nog niet helemaal gestreden, want ook over de tracés van de hoogspanninglijnen werd nog heel wat afgesteggeld.

 

Denk niet dat het actievoeren tegen de centrale alle tijd opslokte van Gerrit Frank. In het natuurbeschermingsjaar N70 werd in het voorjaar, naast de gewone excursies, een grote publiekswandeling georganiseerd langs  de toen nog landelijke Trekvaart in IJsselmuiden en langs de rivier de IJssel. En in het najaar werd de grote tentoonstelling in de Koornmarktspoort, getiteld ´Mens en Natuur´, een samenwerking tussen maar liefst acht hobbyverenigingen en een aantal overheidsinstanties  geopend door Gedeputeerde Thomas van de provincie Overijssel. De motor achter dit alles? U raadt het al.

 

 

 In februari 1971 neemt Gerrit Frank afscheid als voorzitter. Het slot van zijn voorzitterstoespraak:

“ Bij de bouw van de centrale aan het Ketelmeer gaat het alleen om financiële en nauwelijks om technische belangen, zo verzekerden ons deskundigen op hoog niveau. Maar de vorming van de natuur kost eeuwen. Dat mogen we niet opofferen voor wat geld. De natuur die er nog is, is onvervangbaar. We zijn al ver beneden het noodzakelijke minimum. Elke verdere aanslag op de natuur is een aanslag op onszelf. Dat is helaas geen kreet,maar een noodkreet. Tast niets meer aan, dat is het enige advies dat we de overheid kunnen geven.”

 

Nederhorst den Berg , augustus 2011

Roel Kapenga

 

Ooievaars strijken neer in Zalk augustus 2011

 
De laatste dagen worden er hier in Zalk door ons en ook door andere veel ooievaars waargenomen. Mijn vrouw heeft er ook foto’s van gemaakt. Dicht bij ons huis aan de Broeksteeg waren er op een gegeven moment 24 stuks te zien.
 
MVrGr
 
P. Warnaar

Activiteit Jeugdnatuurclub “Imkerdag” (09-07-2011)

De datum van onze activiteit en het 90-jarig bestaan van de imkervereniging vielen samen en dus was de keuze voor onze activiteit niet moeilijk. De jeugd kon o.a. poffertjes maken, gevuld met appel en honing en van bijenwas een kaars maken.

Gedurende de activiteit heeft imker Wim Kok het nodige over de bij uitgelegd en laten zien. Zoals het verschil tussen een wesp, een bij en een hommel. Ook heeft hij samen met de jeugd verschillende bijenkasten geopend en  de koningin opgezocht. De koningin heeft een veel langer lijf dan de werkbijen.

Gelukkig is niemand gestoken. Degenen die dicht bij mochten kijken droegen wel beschermende kleding.

Al met al een leuke activiteit.

Ronnie van Bemmelen